ABD, İsrail ve İran arasında 40 gündür devam eden ve Orta Doğu’yu savaş alanına çeviren çatışmaların ardından ilan edilen iki haftalık geçici ateşkese ilişkin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan ilk değerlendirme geldi. Ateşkes kararını memnuniyetle karşıladıklarını belirten Erdoğan, sürecin kalıcı bir barışa evrilmesi gerektiğini vurgulayarak arabulucu rolü üstlenen Pakistan’a özel teşekkürlerini iletti.
28 Şubat’tan bu yana süregelen ve İran lideri Ali Hamaney dahil pek çok üst düzey ismin hayatını kaybettiği kanlı süreçte, dün gece yarısı diplomatik bir dönüm noktası yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump’ın "Hürmüz Boğazı’nın açılması" şartıyla kabul ettiği ateşkes sonrası bölgede silahlar susarken, Cumhurbaşkanı Erdoğan Türkiye’nin barış mesajını güçlü bir şekilde yineledi.
"Sabotajlara Fırsat Verilmemeli"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, yaptığı resmi açıklamada ateşkesin sahadaki uygulamasına dikkat çekti. Olası provokasyonlara karşı uyarıda bulunan Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
"28 Şubat’tan beri bölgemizi yangın yerine çeviren savaşta dün gece ilan edilen ateşkesten memnuniyet duyuyoruz. Olası tahrik ve sabotajlara fırsat verilmeden ateşkesin sahada tam olarak uygulanmasını temenni ediyoruz. Savaş, çatışma ve zulümlerden çok çekmiş coğrafyamızın bir an önce barışa, huzura ve istikrara kavuşması samimi temennimizdir."
Pakistan’a "Dost ve Kardeş" Teşekkürü
Krizin çözümünde ve ültimatom süresinin uzatılmasında kritik rol oynayan Pakistan yönetimine değinen Erdoğan, "Başta dost ve kardeş Pakistan olmak üzere, ateşkes ilanına giden süreçte katkısı olan tüm aktörleri canıgönülden tebrik ediyoruz. Türkiye, bölgesinde ve dünyada barışın sesini yükseltmeye devam edecektir" dedi.
Hürmüz Boğazı’nda İlk Hareketlilik: Gemiler Geçişe Başladı
Ateşkesin en somut sonucu, küresel enerji arzı için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı’nda görüldü. MarineTraffic verilerine göre, haftalardır kapalı olan boğazdan ilk ticari gemiler geçiş yaptı. Türkiye saatiyle 09.59’da Liberya bayraklı "Daytona Beach", ardından saat 11.44’te Yunan sahipli "NJ Earth" adlı yük gemileri boğazı geçerek Umman Körfezi’ne yöneldi. Bu gelişme, küresel piyasalarda enerji krizi endişelerini bir nebze olsun hafifletti.
Müzakereler İran’ın 10 Maddelik Planı Üzerinden Yürüyecek
İran yönetiminin Pakistan aracılığıyla sunduğu ve ABD tarafından "müzakere edilebilir" bulunan 10 maddelik teklif, 15 günlük barış sürecinin ana gündemini oluşturacak. Taslakta yer alan kritik başlıklar şöyle:
ABD’nin saldırmazlık garantisi vermesi ve bölgedeki askeri güçlerini çekmesi.
İran’a yönelik tüm birincil ve ikincil yaptırımların kaldırılması.
Dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve savaş zararlarının tazmin edilmesi.
Hürmüz Boğazı’nın İran Silahlı Kuvvetleri koordinasyonunda kontrollü geçişe açılması.
Lübnan dahil tüm cephelerde müttefik gruplara (direniş hattı) yönelik operasyonların durdurulması.
Dünya kamuoyu, 10 Nisan’da İslamabad’da başlayacak olan teknik müzakerelerin kalıcı bir anlaşmayla sonuçlanıp sonuçlanmayacağını yakından takip ediyor.