Müziğin birleştirici gücünü sahneye taşıma iddiasındaki Eurovision Şarkı Yarışması, 2026 edisyonunda tam tersi bir sınav veriyor. Avusturya'nın başkenti Viyana, 70'inci yıl dönümünde dev organizasyonu ağırlamaya hazırlanırken, yarışma daha ilk nota çalmadan siyasi tartışmaların merkezine oturdu.
Peki bu yılki Eurovision neden bu kadar gerilimli ve boykot dalgası ne anlama geliyor?
Yarışma Takvimi Belli Oldu
Viyana, en son 2015'te ev sahipliği yaptığı Eurovision'a bu kez 70'inci yıl dönümünde kapılarını açıyor. Şehrin kültür ve çeşitlilikle özdeşleşen dokusu, organizatörlerin "herkese açık kapı" mesajıyla örtüşüyor.
Yarışma takvimi şöyle:
Birinci Yarı Final: 12 Mayıs 2026
İkinci Yarı Final: 14 Mayıs 2026
Büyük Final: 16 Mayıs 2026
Bu yılki slogan da mesaja uygun seçildi: "United By Music – In The Heart Of Europe" (Müzikle Birleşiyoruz – Avrupa'nın Kalbinde). Ancak mevcut tablo sloganın tam tersini yansıtıyor.
İsrail Krizin Merkezinde
Tartışmaların odağında yine İsrail var. Ülke, Noam Bettan'ın seslendirdiği "Michelle" adlı aşk şarkısıyla Viyana sahnesine çıkmaya hazırlanıyor. Ancak Gazze savaşı nedeniyle çok sayıda aktivist ve sanatçı, İsrail'in yarışmadan çıkarılmasını talep ediyor.
Son olarak 1100'den fazla sanatçı açık bir mektuba imza atarak net mesaj verdi: İsrail katıldığı sürece Eurovision yapılmamalı. "No Music For Genocide" (Soykırıma Müzik Yok) girişimine destek verenler arasında Peter Gabriel, Massive Attack, Roger Waters, Macklemore ve Brian Eno gibi dev isimler de var.
Buna rağmen Avrupa Yayın Birliği (EBU), Eurovision'un hükümetlerin değil yayın kuruluşlarının organizasyonu olduğunu vurgulayarak İsrail'i yarışmada tutmaya devam ediyor.
Tarihi Boykot Dalgası
Bazı ülkeler ise net tavır aldı. İrlanda, Hollanda, Slovenya ve İzlanda gibi yarışmanın gediklileri bu yıl sahneye çıkmıyor.
Asıl şoku ise İspanya yarattı. Eurovision'un en büyük finansörlerinden biri olan ve "Big Five" (Büyük Beşli) olarak adlandırılan ülkeler arasında yer alan İspanya'nın çekilmesi, yarışma tarihinde bir ilk. Bu ülkeler her yıl doğrudan finale katılma hakkına sahipti.
Ayrıca bazı ülkelerde yarışma televizyondan canlı yayınlanmayacak. Dünya genelinde yaklaşık 170 milyon izleyiciyi ekran başına toplayan etkinliğin bu yıl çok daha az kişiye ulaşması bekleniyor.
Romanya'nın Şarkısına Şiddet Eleştirisi
Jeopolitik tartışmaların yanı sıra Romanya'nın şarkısı da ayrı bir polemiğe yol açtı. Alexandra Capitanescu'nun seslendirdiği "Choke Me" (Boğ Beni), Guardian gazetesinde "genç kadınların sağlığına yönelik kaygı verici umursamazlık" olarak nitelendi.
Şarkıda geçen "İhtiyacım olan tek şey senin sevgin, onun beni boğmasını istiyorum" sözleri, şiddeti yücelttiği gerekçesiyle eleştirildi. Capitanescu ise Reddit üzerinden yaptığı açıklamada şarkının bir metafor olduğunu, kişinin iç baskılarını ve korkularını anlattığını söyledi.
Bu tartışma bile ortamın ne kadar hassas hale geldiğini göstermeye yetiyor.
Ukrayna'dan Duygu Yüklü Şarkı
Ukrayna'yı bu yıl Viktoria Leléka temsil ediyor. Sanatçının Berlin'de hazırladığı "Ridnym" adlı şarkı, etnopop ve modern müzikal unsurlarını bir araya getiriyor.
Leléka, Rusya'nın saldırıları sürerken ülkesinin zengin kültürüne ses vermenin kendisi için ne kadar önemli olduğunu vurguladı. Şarkı; içsel dönüşümü, korkuyla baş etmeyi ve umutsuz görünen anlarda bile umut bulabilmeyi anlatıyor. Ukrayna, Kalush Orchestra'nın 2022'de "Stefania" ile kazandığı zaferin ardından bu yıl da iddialı.
Favoriler ve Öne Çıkanlar
Müzikal açıdan tipik bir Eurovision manzarası hakim: Büyük duygular, güçlü sahne şovları ve dans edilebilir elektropop parçalar.
İsveç, İtalya ve Fransa gibi geleneksel favorilerin yanı sıra Yunanistan bu yıl sürpriz yapabilir. Akylas'ın seslendirdiği "Ferto" (Ver şunu!), sonsuz tüketimi konu alan tempolu tekno altyapısıyla bahis listelerinde hızla yükseliyor.
Finlandiya'nın pop-klasik ikilisi de ilk yarı finalin güçlü adayları arasında. Ev sahibi Avusturya ile Almanya içinse tablo daha zayıf. İki ülke doğrudan finale katıldığı için yarı finallerde kendini gösterme şansı bulamıyor.
Türkiye ise 2013'ten bu yana puanlama sistemini gerekçe göstererek yarışmaya katılmıyor.
Eurovision Asia Yolda
Avrupa'nın gözü Viyana'dayken Asya'da da dikkat çekici bir gelişme yaşanıyor. Eurovision Asia'nın 14 Kasım'da Bangkok'ta başlaması planlanıyor. Filipinler, Güney Kore ve Vietnam dahil on ülke şimdiden katılım sözü verdi.
ABD'deki American Song Contest girişimi ise 2022'de tek seferlik bir deneme olarak kalmıştı.