İsrail’in dünyanın en büyük doğalgaz sahası olan Güney Pars’ı hedef almasının ardından İran, Türkiye ve Irak’a yönelik gaz sevkiyatını durdurdu. Bu gelişme küresel enerji piyasalarında deprem etkisi yaratırken, Avrupa’da gaz fiyatları savaş öncesine göre %70 artış gösterdi.
Orta Doğu’daki askeri gerilim, küresel enerji arz güvenliğini doğrudan tehdit eden bir boyuta ulaştı. Bloomberg’in haberine göre; İsrail’in 18 Mart’ta İran’ın en kritik enerji damarı olan Güney Pars gaz sahasını vurması, Tahran yönetimini radikal kararlar almaya itti. Saldırı sonrası iç tüketimi dengelemek ve hasar tespiti yapmak amacıyla Türkiye’ye yapılan gaz ihracatı tamamen durduruldu. Türkiye’nin yıllık doğalgaz ihtiyacının yaklaşık %14’ünü karşılayan bu hat üzerindeki kesinti, bölgedeki enerji krizini derinleştirdi.
Küresel Gaz Piyasaları Altüst Oldu
Güney Pars sahasına yapılan saldırı ve İran’ın buna misilleme olarak Katar’daki Ras Laffan tesisi dahil Körfez’deki enerji varlıklarını hedef alması, piyasalarda panik yarattı. Avrupa gaz vadeli kontratları son üç yılın en yüksek seviyesine tırmanırken, fiyatlardaki %70’lik artış sanayi ve konut tüketimi üzerinde büyük baskı oluşturmaya başladı. İran, benzer bir kesintiyi komşusu Irak’a karşı da uygularken, Bağdat yönetimi akışın kısmen yeniden başladığını duyurdu. Ancak Türkiye hattındaki belirsizlik sürüyor.
Türkiye’nin Enerji Arzı ve Stok Durumu
Türkiye Doğal Gaz Dağıtıcıları Birliği (Gazbir) verileri, İran’dan gelen gazın kritik önemini ortaya koysa da, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı kaynakları Türkiye’nin hazırlıklı olduğunu belirtiyor. Bakan Alparslan Bayraktar’ın daha önce açıkladığı 6,3 milyar metreküplük depolama kapasitesi, olası krizlerde bir güvenlik subabı işlevi görüyor. Mevcut durumda Türkiye; ana tedarikçileri olan Rusya ve Azerbaycan’dan gaz ithalatını kesintisiz sürdürürken, yeraltı depolama tesislerinin Mart ayı tüketimini karşılayabilecek seviyede olduğu ifade ediliyor.
Stratejik Kaygı: Teknik Sorun mu, Savaş Stratejisi mi?
İran, barış dönemlerinde dahi kış aylarındaki iç talebi bahane ederek teknik gerekçelerle Türkiye’ye gaz akışını kısıtlamasıyla biliniyor. Ancak bu kez kesintinin doğrudan bir savaş saldırısı sonrası gelmesi, durumun ciddiyetini artırıyor. Güney Pars’tan gelen gazın hem İran’ın iç elektrik üretimi hem de dış ticaret gelirleri için hayati olması, kesintinin uzun sürmesi durumunda İran ekonomisinin de ciddi zarar göreceği yorumlarına neden oluyor.
","url":""}]