Kanser,n uzun yıllar boyunca yaşlılıkla özdeşleştirilen bir hastalık olarak nbilinirdi. Ancak son araştırmalar, bu tablonun köklü biçimde değiştiğinin ortaya koyuyor. 15-39 yaş aralığındaki gençlerde kolorektal, meme, tiroid, lenfoma, melanom ve testis kanserlerinde ciddi bir artış gözlemleniyor. Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selçuk Göçmen, bu yükselişin ardındaki nedenleri ve gençlerin göz ardı etmemesi gereken uyarı işaretlerini aktardı.
Neden gençler?
Prof. Dr. Selçuk Göçmen,n gençlerdeki kanser artışının tek bir nedene bağlanamayacağını nvurguladı. Modern yaşamın getirdiği hareketsizlik, işlenmiş gıda ntüketimindeki artış, obezite ve çevresel maruziyet bu tablonun başlıca ntetikleyicileri arasında yer alıyor. Bunun yanı sıra erken tanı nyöntemlerindeki gelişmelerin de istatistiklere yansıdığını belirten nuzman, "Vakalar artık çok daha hızlı tespit edilebiliyor. Bu durum, nartış rakamlarının bir kısmını açıklıyor" dedi.
Beyin ve omurga: Metastazın kritik hedefleri
Prof. Dr. Göçmen,n gençlerde görülen kanser türlerinin en tehlikeli yanlarından birinin nhücrelerin merkezi sinir sistemine yayılması olduğuna dikkat çekti. n"Beyin ve omurga, bu metastazların en kritik hedef noktaları arasında nyer alıyor. Beyin metastazı şiddetli baş ağrısı, ani görme kayıpları, ndenge bozuklukları ve nöbetlerle kendini gösterebilir. Erken fark nedilmediğinde hastanın yaşam kalitesini ve bilişsel fonksiyonlarını ntehdit edebilir" diye uyardı.
"Gençtir, bir şeyi yoktur" yanılgısı
Uzmanınn en güçlü vurgusu, tanıdaki en büyük engelin toplumsal bir önyargıdan nkaynaklandığı yönünde oldu. "Gençlerin enerjik yapısı, ciddi nbelirtilerin basit yorgunluk veya geçici hastalıklarla karıştırılmasına nneden oluyor. Oysa vücudun verdiği sinyalleri gençlik enerjisiyle nmaskelemek, hastalığa yayılma fırsatı tanıyor" diyen Prof. Dr. Göçmen, bu düşüncenin hayati tanı gecikmelerine zemin hazırladığını vurguladı.
Omurga ağrıları ciddiye alınmalı
Göçmen,n merkezi sinir sistemi tutulumları arasında omurga metastazlarının nsanılandan çok daha sık görüldüğünü hatırlattı. "Gençlerde görülen, nistirahatle geçmeyen ve ağrı kesicilere yanıt vermeyen şiddetli sırt, nbel veya boyun ağrıları mutlaka ciddiye alınmalı" uyarısında bulundu. Bun tür ağrıların kronik bir kas sorunu olarak geçiştirilmesinin, tanıyı ngeciktiren en yaygın hatalardan biri olduğunu da ekledi.
Sadece tıbbi değil, sosyal bir kriz
Prof. Dr. Göçmen,n genç yaş grubundaki kanser hastalarının yalnızca tıbbi değil, yaşamsal nbir sınavla da karşı karşıya kaldığını vurguladı. Eğitim ve kariyer nplanlarının kesintiye uğraması, ağır psikolojik yükler ve uzun dönemli ntedavi yan etkileri, bu hastaları diğer yaş gruplarından ayıran kritik netkenler arasında yer alıyor. "Hastalık sonrası hayatta kalım sürecinde nsosyal hayata adaptasyon ve iş gücüne yeniden katılım, en az tıbbi ntedavi kadar kritik bir önem taşıyor" dedi.
Erken tanı hayat kurtarıyor
Göçmen,n gençlerdeki kanser artışının bireysel değil toplumsal bir sağlık sorunun olduğunu belirterek çözümün de toplumsal düzeyde aranması gerektiğini nsavundu. "Yaşa uygun tarama programlarının geliştirilmesi, psikososyal ndestek ağlarının örülmesi ve eşit sağlık hizmeti sunulması bu tablonun ndeğişmesi için büyük önem taşıyor. Erken farkındalık, doğru tanı ve nkişiye özel tedavi yaklaşımlarıyla bu tabloyu gençlerin lehine çevirmek nmümkün" dedi.