28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail’in İran operasyonu, dördüncü gününde dünya ekonomisini sarsan en kritik evresine girdi. Tahran yönetiminin, küresel petrol trafiğinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’nı kapattığını duyurması ve "Geçmeye çalışan her gemiyi vuracağız" tehdidinin ardından, ABD Başkanı Donald Trump’tan misilleme gecikmedi.
Trump, küresel enerji akışını korumak adına ABD Donanması’nın tankerlere bizzat refakat edeceğini ve deniz ticareti için devasa bir finansal güvenlik paketi hazırladıklarını açıkladı.
Hürmüz’de "Savaş Sigortası" ve Askeri Koruma
Hürmüz Boğazı'nın kapatılma kararı piyasalarda panik yaratırken, Beyaz Saray’dan yapılan hamle "ekonomik ve askeri tam saha pres" olarak yorumlandı. Trump, ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu’na (DFC) talimat vererek, Körfez’den geçecek gemiler için "siyasi risk sigortası" ve finansal garantiler sağlanacağını duyurdu.
Trump’ın açıklamasındaki kritik noktalar:
Donanma Eşliği: ABD Donanması, Hürmüz’den geçecek enerji tankerlerine bizzat koruma kalkanı oluşturacak.
Finansal Garanti: Gemilerin saldırıya uğrama riskine karşı ABD devleti, makul maliyetlerle sigorta güvencesi verecek.
Kesintisiz Enerji: Trump, "Dünyanın en büyük gücü olarak enerji akışının kesilmesine izin vermeyeceğiz" mesajını yineledi.
Petrol Devleri Birer Birer Şalter Kapatıyor
Hürmüz Boğazı’ndaki abluka, sahadaki üretimi anında vurdu. Dünyanın en büyük ikinci petrol sahası olan Irak’taki Rumaila sahasında üretim ve pompalama işlemleri tamamen durduruldu. Irak Petrol Bakanlığı, deniz taşımacılığındaki aksamalar nedeniyle bu kararın kaçınılmaz olduğunu belirtti.
Sadece Irak değil, IKBY bölgesindeki Şeyhan sahasını işleten İngiliz Gulf Keystone şirketi de güvenlik gerekçesiyle üretimi askıya aldı. Fiziksel bir hasar olmasa da, artan saldırı tehditleri enerji devlerini "bekle-gör" politikasına itti.
Hürmüz Neden Bu Kadar Önemli?
Umman ile İran arasında yer alan, en dar noktası sadece 33 kilometre olan bu su yolu, dünya ekonomisinin "şah damarı" olarak nitelendiriliyor.
Hacim: Deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık üçte biri buradan geçiyor.
LNG Trafiği: Dünyanın sıvılaştırılmış doğal gaz ihtiyacının büyük bir kısmı bu kapıdan dünyaya yayılıyor.
Alternatifsizlik: Basra Körfezi’ndeki üreticilerin açık denizlere çıkış yapabileceği tek ve alternatifi en zor rota burası.
Savaşın 4. Gününde Genel Tablo
28 Şubat’ta başlayan operasyonlarda İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ve birçok üst düzey yetkilinin öldürülmesi, Tahran’ın "asimetrik savaş" kartını oynamasına neden oldu. İran Kızılayı’na göre ölü sayısı 787’ye ulaşırken, İran’ın misilleme olarak hedef aldığı Katar, BAE ve Bahreyn’deki ABD üsleri bölgedeki gerilimi en üst seviyeye taşıdı.
Analiz: Trump'ın "donanma eşliği" kararı, ABD ve İran gemilerini Hürmüz’ün dar sularında burun buruna getirebilir. Bu durum, bir geminin vurulması halinde çatışmanın topyekûn bir bölgesel savaşa, Bahçeli'nin tabiriyle "3. Dünya Savaşı'na" evrilmesi riskini taşıyor.