ABD, İsrail ve İran hattında patlak veren ve 6. gününde bölgesel bir savaşa dönüşen krizde, dünyanın ikinci büyük ekonomisi Çin’den beklenen diplomatik atak geldi. Pekin yönetimi, kontrolden çıkan askeri gerilimi düşürmek ve küresel enerji koridorlarını güvence altına almak amacıyla bölgeye "Özel Temsilci" gönderme kararı aldığını duyurdu.
Diplomatik Seferberlik: "Eksen Kayması" mı, "Barış Elçiliği" mi?
Çin Dışişleri Bakanlığı, Orta Doğu’daki çatışmaların sadece bölgesel bir yıkım değil, aynı zamanda küresel güvenlik ve enerji piyasaları için "telafisi imkânsız" riskler yarattığını vurguladı. Pekin'in bu hamlesi, son yıllarda Suudi Arabistan ve İran arasındaki buzları eriten arabuluculuk başarısının bir devamı olarak görülüyor.
Çin’in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ndeki acil oturumda İsrail’in İran operasyonlarını "egemenlik ihlali" olarak nitelendirirken, tüm taraflara şu çağrıyı yaptı:
"Askeri operasyonlar derhal durdurulmalı ve sorunlar müzakere masasında, diplomatik yollarla çözülmelidir. Savaşın yayılması, kazananı olmayan bir felakete yol açacaktır."
Enerji Piyasaları Alarmda: Pekin Neden Tedirgin?
Çin’in bu kadar hızlı aksiyon almasının ardında yatan temel sebep, devasa enerji ihtiyacı. Dünyanın en büyük petrol ithalatçısı olan Çin, Hürmüz Boğazı’ndaki ablukadan ve bölgedeki istikrarsızlıktan doğrudan etkileniyor. Savaşın uzaması;
Petrol Fiyatları: Küresel piyasalarda varil başına fiyatların kontrolsüz yükselmesi, Çin sanayisi için büyük bir maliyet baskısı oluşturuyor.
Tedarik Zinciri: "Kuşak ve Yol Projesi" kapsamında bölgeye yapılan devasa yatırımların fiziksel zarar görme riski bulunuyor.
Tarafsızlık Tartışması: Masada Kimler Olacak?
Pekin'in özel temsilci hamlesi uluslararası camiada yankı bulsa da, analistler arasında bir güven sorunu dikkat çekiyor. Çin’in İran ile olan stratejik ortaklığı ve İsrail’e yönelik sert eleştirileri, Batı bloğunda "tarafsızlık" şüphesi uyandırıyor. Ancak Çinli yetkililer, Washington ve Tel Aviv ile de doğrudan temas kurarak gerilimi düşürmeye kararlı olduklarını belirtiyor.
Savaşın 6. Gününde Genel Görünüm
Çin’in arabuluculuk girişimi başlattığı saatlerde sahada durum kritik:
İran: Hamaney sonrası liderlik boşluğunu askeri sertleşme ile doldurmaya çalışıyor.
ABD ve İsrail: Tahran’daki stratejik hedeflere yönelik hava akınlarını sürdürüyor.
NATO: 5. madde tartışmalarını rafa kaldırsa da Türkiye sınırındaki teyakkuz halini koruyor.
Kafkasya: Nahçıvan’a yönelik İHA saldırıları sonrası Azerbaycan ve İran orduları sınır hattında karşı karşıya gelmiş durumda.
","url":""}]