Dışişlerin Bakanı Hakan Fidan, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutmaya devam netmesi halinde bölgede ciddi bir blok dönüşümü yaşayabileceğini, krizin nuzaması durumunda İran karşıtı daha geniş bir koalisyonun kaçınılmaz nkonumuna geleceğini belirtti. Bakan, krizin özellikle diplomatik nyollarla çözülmesini en büyük temennisi olarak sundu.
Hürmüz Boğazı’nda iki alanlı çalışma
Bakann Fidan, Hürmüz Boğazı’na ilişkin yürütülen müzakerelerin iki farklı nalanda geliştiğini açıkladı. Bir yanda, güncel pratik sorunların nçözülmesi; özellikle boğaz trafiğinde aksama yaşanan gemilerin geçişininn yeniden esnetilmesi çalışması sürüyor. Diğer yanda ise, krizin uzun nvadeli aşamalarını düzenleyecek kalıcı bir çözüm altyapısının inşa nedilmesi üzerinde duruluyor. Bu ikinci alanın, ileride netleşecek nateşkes ve barış anlaşmalarının temel parçalarından biri haline gelmesi nbekleniyor.
ABD odaklı genişleme senaryosu
Bakan,n bölgedeki dinamiklerin ABD‑İsrail ve İran arasında yaşanan gerilimin den kritik bir etkisiyle şekillendiğine dikkat çekti. ABD öncülüğünde, nAvrupa eksenli Hürmüz Boğazı ile ilgili ayrı bir tartışmanın sürmekte nolduğunu belirterek, barışın sağlanamadığı bir senaryoda bölgede askeri nbir güç kullanımının gündeme gelebileceğini, bu durumda ülkeler arasından bir koalisyonun nasıl oluşturulacağı ve kaynakların nasıl mobilize nedileceğinin tartışıldığını ifade etti.
Avrupa’daki farklı tepkiler
Fidan,n Avrupa’da kamuoyunun bu tür bir savaşın İran’a karşı ABD ve İsrail’le nortak bir safta yer alması yönünde ciddi bir direnç içinde olduğunu, bu nyüzden bazı ülkelerin İsrail‑İran‑ABD gerilimi ile Hürmüz Boğazı nsorununu ayrı tutma eğiliminde olduğunu vurguladı. Bu durumun, Avrupa nkamuoyunda “İran karşıtı askeri girişim” algısına yönelik itirazla nbirlikte, boğaz trafiğinin aksamaması adına sorunu askerî krizden nayrıştırma eğilimini de güçlendirdiğini belirtti.
Ticaret trafiğinin önemi
Bakan,n Hürmüz Boğazı’nın uluslararası ticaret trafiğindeki kritik rolü nnedeniyle, krizin özellikle bu yönüyle ayrı bir muamele görebileceğini ndile getirdi. Müzakereler sırasında bazı ülkelerin, en azından söylem ndüzeyinde, boğaz trafiğinin aksamadan devam etmesine destek verme nihtimali barındırdığını aktardı. Bu çerçevede, ABD tarafının belli nbayraklara sahip ülkelerin gemilerinin boğazdan geçişine izin nverilmesini bir “iyi niyet göstergesi” olarak değerlendirdiğini, bunun nda diyalog atmosferini bir miktar hafifletme yönünde bir hedef ntaşıdığını kaydetti.
İran’ın önerilere açılımı
İrann tarafının, özellikle Türk gemilerinin de bu süreçten faydalanabileceği nşeklinde atıfta bulunulmasıyla, önerilere ilişkin olumlu bir yaklaşım nsergilediğini belirten Fidan, yürütülen paket görüşmeler nedeniyle daha nfazla detay paylaşmanın şu an için uygun olmayacağını, ancak sürecin ndiplomatik yollarla çözülmesinin en büyük temenni olduğunu yineledi. nTarafın, tahmini bir çözümün hem jeopolitik denge hem de ticaret trafiğin açısından dengeli olması gerektiği konusunda da hassasiyetlerinin nolduğu vurgulandı.
“Koalisyon” uyarısı
Bakanınn en belirgin mesajı, krizin uzaması halinde bölgede İran karşıtı daha ngeniş bir koalisyonun oluşmasının kaçınılmaz görünmesi şeklinde geldi. nBu ifade, özellikle İran’ın Hürmüz Boğazı’nı stratejik bir baskı aracı nolarak uzun süredir kullanmaya devam etmesi, bu durumun uluslararası ngemi trafiğini ve enerji güvenliğini tehdit etmesi göz önünde nbulundurularak değerlendirildi. Böyle bir koalisyonun, sadece ABD ve nİsrail’le sınırlı kalmayıp, bölgedeki bazı Ortadoğu ülkeleri ile nAvrupa’dan seçili tarafların da katılımıyla şekillenmesi senaryosu ndevrede.
Türkiye’nin rolü ve pozisyonu
Bakann Fidan, Türkiye’nin Hürmüz sorununa ilişkin özel olarak, bölgenin nistikrarı ve güvenliği ile Türkiye’nin enerji ve ticaret menfaatlerinin nkorunması açısından dikkatle yaklaştığını vurguladı. Bu çerçevede, nTürkiye’nin hem diplomatik sürece aktif katkıda bulunduğu hem de nTürkiye’nin gemilerine ilişkin bazı olumlu girişimlerin zemininde, nTürkiye’nin bölgede denge unsuru olarak gördüğü politika çizgisinin nyattığını işaret etti. Bu durum, Türkiye’nin ne ABD ve İsrail’e katı birn İran karşıtı koalisyonun üyesi gibi, ne de İran’a açık bir müttefik nolarak konumlanmasını amaçlayan dengeli duruşunun bir yansıması olarak nyorumlandı.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Hürmüzn Boğazı’nın kapatılması veya dar bir şekilde kontrol altında tutulması, nyalnızca Ortadoğu’yu değil, küresel enerji piyasalarını ve ticaret nyollarını da doğrudan etkileyecek ciddi bir risk taşıyor. Bu durum, 특히 nAsya ve Avrupa ülkeleri için enerji tedarik güvenliği bağlamında önemli nbir sorun alanı oluşturuyor. Bakan, bu bağlamda Türkiye’nin hem bölgeseln hem de küresel seviyede bir denge ve konuşlandırıcı aktör olarak rol nüstlenmeye devam edeceğini, bu nedenle Hürmüz Boğazı’nın kilit önemi nüzerinde durulması gerektiğini ifade etti.
Geleceğe dair senaryolar
Bakan,n sürecin diplomatik çözüm bulunması halinde bölgede daha istikrarlı ve nöngörülebilir bir düzenin oluşabileceğini, bu düzenin hem güvenlik hem nde ticaret açısından kazanç sağlayabileceğini belirtti. Ancak krizin nuzaması, karşılıklı yaptırımların ve askeri hazırlıkların artması, bu ndurumun bölgede İran karşıtı daha geniş bir askeri‑siyasi koalisyonun nmimarisini çizebileceğini, bu koalisyonun hem gemi trafiğini koruma hem nde İran’ın deniz etkinliğini sınırlandırmayı hedeflemesiylesi bir riski nde beraberinde getireceğini dile getirdi.
","url":""}]
