CHP İnsan Haklarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, engelli ve ağır hasta yurttaşların emeklilik haklarında meydana gelen kayıpları TBMM gündemine getirdi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın yanıtlaması istemiyle 50 soruluk kapsamlı bir önerge veren Tanrıkulu, 15 Ocak 2025'te yürürlüğe giren 7538 Sayılı Kanun'un ciddi mağduriyetlere yol açtığını belirtti.

Peki yeni düzenleme neleri değiştirdi ve Tanrıkulu hangi soruların peşine düştü?

"Ağır Hastalar Çalışabilir Kabul Ediliyor"

1981 yılından bu yana yürürlükte olan mevzuata göre çalışma gücünde kayıp yaşayan, ağır hastalıklarla mücadele eden veya engellilik durumu bulunan vatandaşlar belirli koşullarla erken emeklilik ve malullük hükümlerinden yararlanabiliyordu. Ancak Tanrıkulu'na göre 7538 sayılı kanun sonrasında bu tablo tamamen değişti.

Tanrıkulu, kanser tedavisi gören, diyalize bağlı yaşamını sürdüren, organ kaybı yaşayan, nörolojik fonksiyon kayıpları bulunan ve ileri düzey kronik hastalıklarla mücadele eden çok sayıda yurttaşın yeni düzenleme sonrasında "çalışabilir" kabul edilerek emeklilik taleplerinin reddedildiğini ifade etti.

"Bu durum yalnızca idari bir düzenleme değişikliği değil; sosyal güvenlik hakkı, hukuk devleti ilkesi, eşitlik ilkesi ve kazanılmış hakların korunması bakımından ciddi anayasal tartışmalar doğurmaktadır" diyen Tanrıkulu, CHP'nin düzenlemeye ilişkin Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yaptığını ancak sürecin hâlâ sonuçlandırılmadığını vurguladı.

50 Soruda Kapsamlı Araştırma

Tanrıkulu'nun önergesinde yer alan sorular, mağduriyetin boyutlarını ortaya koymayı hedefliyor. Öne çıkan başlıklar şöyle:

  • Kanun değişikliğinin gerekçesi neydi?

  • Engelli örgütleri ve tabip odalarının görüşü alındı mı?

  • 15 Ocak 2025 sonrasında kaç başvuru reddedildi?

  • Kanser tedavisi görenler hangi kriterle "çalışabilir" sayılıyor?

  • Diyaliz hastalarının çalışma kapasitesi olduğuna dair bilimsel dayanak ne?

  • Eski ve yeni sistem arasındaki kabul-ret oranları nasıl değişti?

  • Başvurusu reddedilen kaç kişi ekonomik nedenlerle tedavisini aksattı?

"Sosyal Devlet Anlayışıyla Çelişiyor"

Tanrıkulu, ağır hastalıklarla mücadele eden bireylerin "çalışabilir" kabul edilmesinin hem tıbbi gerçeklerle hem de sosyal devlet anlayışıyla çeliştiğini belirtti. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları ve Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi açısından da düzenlemenin değerlendirilmesini isteyen Tanrıkulu, Anayasa Mahkemesi süreci devam ederken mağduriyetlerin önlenmesi için geçici idari düzenleme yapılması çağrısında bulundu.

Bakan Vedat Işıkhan'ın önergeye ne kadar sürede yanıt vereceği ise merak konusu.