İstanbul başta olmak üzere deprem riski altındaki illerde beklenen kentsel dönüşüm finansman hamlesi resmen hayata geçti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından başlatılan "İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi" kapsamında, hak sahiplerine 180 ay vade ve aylık %0,69 faiz oranıyla 3 milyon TL’ye kadar kredi imkanı sunuluyor. Başvuruların başlamasıyla birlikte irtibat ofislerinde yoğunluk yaşanırken, dijital kanallar üzerinden de talepler alınmaya başlandı.

Milyonlarca vatandaşın güvenli konutlara kavuşmasını hedefleyen proje; İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Sakarya illerinde eş zamanlı olarak start aldı. Projenin en dikkat çekici yanı, sadece uygun faiz oranları değil, aynı zamanda vatandaşın ödeme gücünü koruyan esnek geri ödeme modelleri ve sıkı denetim mekanizması oldu.

Faiz Oranları %0,59'a Kadar Gerileyebilecek

Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından paylaşılan detaylara göre, standart olarak belirlenen %0,69 faiz oranı, belirli kriterleri sağlayan hak sahipleri için daha da aşağı çekilecek. Proje kapsamında sunulan avantajlı indirimler şu şekilde gruplandırılıyor:

  • Tek Konut İndirimi: Mevcutta sadece bir evi bulunan ve bu evi dönüştürmek isteyenlere 0,25 puan indirim sağlanacak.

  • Enerji Verimliliği Teşviki: Enerji Kimlik Belgesi (EKB) "B" ve üzeri olan, çevre dostu binalar inşa edenlere ek faiz avantajları sunulacak.

  • Özel Gruplar: Şehit ve gazi yakınları ile kadın hane reislerine yönelik özel indirimli oranlar uygulanacak.

  • Dip Oran: Tüm indirim kriterleri birleştiğinde aylık faiz oranı %0,59 seviyesine kadar düşebilecek.

Ödemeler İnşaat Bittikten Sonra Başlayacak

Vatandaşın kentsel dönüşüm sürecinde hem kira ödeyip hem de kredi taksiti altında ezilmemesi için "ödemesiz dönem" modeli getirildi. Hak sahipleri, kullandıkları kredinin geri ödemesine bir yıllık inşaat süreci tamamlandıktan sonra başlayacak. Bu modelle, binanın yapım aşamasında finansal bir yük oluşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Başvuru İçin "Müteahhit Anlaşması" Şart

Kredi paketinden yararlanmak isteyen binalar için bazı teknik şartlar bulunuyor. 1 Ekim 2020 tarihinden itibaren yıkım sürecine girmiş riskli yapıların dahil edildiği sistemde, finansman sürecinin başlayabilmesi için mülk sahiplerinin bir müteahhit ile resmi yapım sözleşmesi imzalamış olması zorunlu tutuluyor.

Paranın Kontrolü Devlet Denetiminde: Hakediş Sistemi

Finansman süreci, suistimallerin önüne geçmek amacıyla nakit olarak elden verilmeyecek şekilde kurgulandı. Sistem şu teknik adımlarla işleyecek:

  1. Platform Kaydı: Müteahhit, bina bilgilerini e-Devlet üzerinden ARAAD (Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi) platformuna yükleyecek.

  2. Banka Onayı: Teknik onay alan vatandaşlar banka sürecini başlatacak ve kredi tutarı bankada blokeli bir hesapta tutulacak.

  3. Hakediş Usulü Ödeme: Para doğrudan vatandaşa değil, inşaatın ilerleme seviyesine göre (temel atma, kaba inşaat vb.) doğrudan müteahhide aktarılacak.

İrtibat Ofisleri ve Dijital Başvuru Noktaları

İstanbul'da Üsküdar Kirazlıtepe ve Küçükçekmece Halkalı'da açılan irtibat ofisleri ilk günden vatandaşların akınına uğradı. Yetkililer, fiziksel başvuruların yanı sıra "Kentsel Dirençlilik" internet sitesi üzerinden de dijital işlemlerin hızlıca yapılabileceğini hatırlattı. Birden fazla konutu olan mülk sahiplerinin de kredi kullanabileceği ancak "tek konut indirimi" gibi özel avantajlardan sadece asıl ikametgahları için faydalanabileceği belirtildi.