Milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren kritik bir uyarı Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan geldi. Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında yayınlanan bildiride, kayıt dışı istihdamın yol açtığı ağır hak kayıpları tek tek sıralandı.
Peki sigortasız çalışmak hangi haklardan ediyor ve çalışanlar durumlarını nasıl kontrol edebilir?
SGK'dan Sert Uyarı
SGK İstanbul İl Müdürü Harun Sertbaş imzasıyla yayımlanan basın bildirisinde, kayıt dışı çalışmanın yalnızca devleti değil, en çok çalışanı vurduğuna dikkat çekildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Kayıt dışı istihdam, toplumun sosyal ve ekonomik değerleri üzerinde çok yönlü olumsuz etkilere neden olmakta; hem çalışanlar hem işverenler hem de devlet açısından ciddi sonuçlar doğurmaktadır."
Sigortasız Çalışanlar Neleri Kaybediyor?
SGK'nın açıklamasında kayıt dışı çalışanların karşı karşıya kaldığı hak kayıpları şöyle sıralandı:
-
Emeklilik hakkı tamamen tehlikeye giriyor
-
İş göremezlik durumunda malullük aylığı alınamıyor
-
Vefat halinde aile ölüm aylığından yararlanamıyor
-
İşsiz kalındığında işsizlik sigortası desteği devreye girmiyor
-
Sağlık hizmetlerinden yararlanmada ciddi sorunlar yaşanıyor
-
Genel Sağlık Sigortası primleri cepten ödenmek zorunda kalınıyor
-
İş kazası ve meslek hastalıklarına karşı güvenceler sıfırlanıyor
Özlük Hakları da Kayboluyor
Açıklamada yalnızca sosyal güvenlik değil, iş mevzuatının sağladığı temel hakların da risk altında olduğu vurgulandı. Buna göre sigortasız çalışan bir kişi:
-
Kıdem tazminatı alamıyor
-
İhbar tazminatı hakkını kaybediyor
-
Yıllık ücretli izin, hafta tatili ve analık izni gibi haklardan mahrum kalıyor
-
Güvencesiz koşullarda ve düşük ücretle çalıştırılma riskiyle karşı karşıya kalıyor
Sigortanızı Hemen Kontrol Edin
SGK, çalışanlara sigorta durumlarını düzenli olarak kontrol etmeleri konusunda uyarıda bulundu. Sigortanın yapılıp yapılmadığını veya hangi ücret üzerinden bildirildiğini öğrenmek için şu kanallar kullanılabiliyor:
-
e-Devlet sistemi
-
ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi
-
SGK il müdürlükleri ve sosyal güvenlik merkezleri
Şikayet İçin Hangi Yollar Var?
Sigortasız çalıştırıldığını ya da eksik ücret ve eksik gün bildirimi yapıldığını düşünen çalışanlar şikayetlerini şu kanallardan iletebiliyor:
-
ALO 170
-
SGK İl Müdürlükleri ve Merkezleri
-
CİMER
Denetimler Sürüyor
Sosyal Güvenlik Kurumu denetmenleri, kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında denetimlerini sürdürüyor. Vatandaş ihbarları, yerinde incelemeler ve elektronik denetimler sayesinde çok sayıda usulsüzlüğün tespit edildiği bildirildi.
Bu kapsamda emekliliğin iptaline kadar varabilen yaptırımların önüne geçmek için çalışanların sigortalılık durumlarını düzenli takip etmeleri büyük önem taşıyor.
