Modern yaşamın getirdiği hareketsizlik, stres, obezite ve yanlış beslenme alışkanlıkları kardiyovasküler hastalıkların görülme riskini artırıyor. Uzmanlar, kalp ve damar sağlığı için yalnızca tartıdaki kiloya odaklanmak yerine, kas kütlesini koruyan egzersizlerin ve doğal beslenme düzeninin hayat boyu sürdürülmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
İzmir Özel Sağlık Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Alkan Arpaçay, kardiyovasküler sistemin korunmasında fiziksel aktivite ve beslenme tercihlerinin doğrudan belirleyici olduğunu ifade etti. Değişen yaşam şartları ve teknolojik imkanların bireyleri her geçen gün daha durağan bir rutine yönelttiğini belirten Arpaçay, binek araçların ve asansörlerin yaygın kullanımı ile internet üzerinden yapılan alışverişlerin günlük hareket etme ihtiyacını en aza indirdiğini kaydetti. Buna paralel olarak paketli ve işlenmiş gıda ürünlerine erişimin kolaylaşmasının da risk oluşturduğunu söyleyen Arpaçay, kalp ve damar sağlığı üzerinde doğrudan etkisi bulunan beslenme düzeninde hazır gıdalardan uzaklaşılması, doğal ve dengeli alternatiflere yönelinmesi ve fiziksel hareketin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Kas Kütlesini Korumak Kalp ve Damar Sağlığı İçin Neden Önemli?
Masa başı ve evden çalışma modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte fiziksel hareketsizliğin arttığına değinen Op. Dr. Alkan Arpaçay, buna eşlik eden uyku düzensizlikleri ve stres faktörünün de genel vücut direncini olumsuz etkilediğini dile getirdi. İlerleyen yaşla beraber kas dokusunu korumanın kritik bir hal aldığını belirten Arpaçay, kas kaybının sadece fiziksel bir güçsüzlük yaratmadığını, aynı zamanda metabolik dengeyi de bozabildiğini açıkladı.
Metabolik sağlığın desteklenmesi adına özellikle bacak kaslarının kuvvetlendirilmesi gerektiğini ifade eden Arpaçay, egzersiz rutinlerinin sadece yürüyüşle sınırlandırılmaması, bireyin yaşına ve genel sağlık tablosuna uygun ağırlık ve direnç çalışmalarının da programa eklenmesi gerektiğini aktardı. Spor yaparken yalnızca kilo kaybına ve tartıdaki sayıya odaklanmanın eksik bir yaklaşım olduğunu belirten uzman hekim; bel çevresi ölçüsü, karın bölgesi yağlanması, genel yağ oranı ve kas kütlesinin bir bütün halinde değerlendirilmesi ve sağlıklı bir vücut kompozisyonu hedeflenmesi gerektiğinin altını çizdi. Düzenli egzersiz aynı zamanda vücudun doğal iyi oluş mekanizmalarını harekete geçirerek stresi azaltıyor ve uyku kalitesini yukarı taşıyor.
Kardiyovasküler Koruma İçin Akdeniz Tipi Beslenme Modeli
Kardiyovasküler hastalıkların önlenmesinde tek bir besini suçlamak ya da mucizevi bir gıda arayışına girmek yerine, sürdürülebilir ve dengeli bir sofra düzeni oluşturmak büyük önem taşıyor. Akdeniz tipi beslenme modelinin kalp ve damar sağlığı açısından ideal bir çerçeve sunduğunu belirten Op. Dr. Alkan Arpaçay; zeytinyağı, balık, mevsim sebze ve meyveleri, baklagiller, tam tahıllar ve çiğ kuruyemişlerin sofralarda daha sık yer almasını, buna karşın kırmızı et ile işlenmiş et ürünlerinin sınırlandırılmasını tavsiye etti.
Kaliteli bir protein kaynağı olan yumurtanın beslenmede önemli bir yeri bulunduğunu hatırlatan Arpaçay, sağlıklı yağ kaynakları arasında öne çıkan zeytinyağının ise yüksek enerji değeri sebebiyle porsiyon kontrolü yapılarak tüketilmesi gerektiğini bildirdi. Ekmek seçiminde kan şekerini dengeli yükselten ve uzun süreli tokluk hissi sağlayan yüksek lifli tam tahıllı ürünlerin tercih edilmesini öneren Arpaçay, sağlıklı beslenmenin geçici bir diyet programı olarak değil, çeşitliliğe ve ölçüye dayalı kalıcı bir yaşam alışkanlığı olarak benimsenmesi gerektiğini ifade etti.
Erken Teşhis ve Kalp ve Damar Sağlığı Kontrolleri
Yaşam tarzı değişikliklerinin yanı sıra periyodik tıbbi muayenelerin de hastalıkların erken evrede saptanması ve tedavi başarısının artırılması noktasında hayati rol oynadığı biliniyor. İnsan vücudunda yaşam boyu durmaksızın çalışan en kritik organın kalp olduğunu hatırlatan Op. Dr. Alkan Arpaçay, bireylerin genellikle bir sağlık sorunu ortaya çıkana kadar bu durumu göz ardı ettiğini söyledi.
Özellikle 40 yaş ve sonrasında bireysel risk analizlerinin yapılması ve uzman hekimlerin yönlendirmesiyle rutin taramaların aksatılmaması gerektiğini belirten Arpaçay; kan şekeri, kolesterol ve tansiyon değerlerinin düzenli izlenmesi, ayrıca ailedeki genetik hastalık öyküsünün dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Günlük hayatta araçların periyodik bakımlarına gösterilen özenin insan bedenine de gösterilmesi gerektiğini ifade eden Arpaçay, dengeli beslenme, düzenli spor ve rutin hekim kontrollerinin kalp ve damar sağlığı için birbirini tamamlayan üç temel yapı taşı olduğunu sözlerine ekledi.
