İlk Yardımda "Safsata" Dönemi Bitti
İstanbul Aile Hekimliği Derneği (İSTAHED) Bilim Komisyonu Üyesi Dr. Esra Nur Kapukaya, yılan, akrep ve kene vakalarında halk arasında yaygın olarak uygulanan ancak tıbbi olarak "ölümcül" kabul edilen hatalara dikkat çekti. Dr. Kapukaya, "Filmlerde görülen yöntemler, hastaya fayda sağlamadığı gibi doku ölümlerini hızlandırıyor," diyerek uyarılarda bulundu.
Yılan Isırmalarında Hayati Kurallar
Her yılan ısırığının zehirli olmadığını ancak her vakanın hayati kabul edilmesi gerektiğini belirten Dr. Kapukaya, doğru ilk yardım adımlarını şöyle sıraladı:
-
Panik Yapmayın: Heyecan, kalp atışını hızlandırarak zehrin vücuda yayılmasını kolaylaştırır.
-
Emme ve Kesme Yapmayın: Yara yerini kesmek veya zehri emmek enfeksiyonu ve zehrin yayılmasını hızlandırır.
-
Sabit Tutun: Isırılan bölgeyi asla hareket ettirmeyin, sabunlu suyla nazikçe yıkayın.
-
Turnikeyi Unutun: Sıkı turnike uygulaması doku çürümesine (nekroz) yol açtığı için son derece zararlıdır.
Akrep Sokmalarında "Takı" Uyarısı
Özellikle çocuklar ve 65 yaş üstü kişiler için ölümcül olabilen akrep sokmalarında, zehir doğrudan sinir sistemini hedef alıyor.
-
Takıları Çıkarın: Bölge hızla şişeceği için yüzük, saat ve bileklik gibi aksesuarlar mutlaka hemen çıkarılmalıdır.
-
Soğuk Uygulama: Ağrı ve şişliği hafifletmek için temiz bir beze sarılı buz uygulaması yapılabilir.
-
Gözlem Şart: Sokma sonrası tüm vakaların birkaç saat hastanede gözetim altında tutulması zorunludur.
Kene Vakalarında En Büyük Hata: "Sigara Basmak"
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) riskine karşı keneye müdahale ederken yapılan hatalar virüs bulaşma riskini artırıyor.
-
Asla Baskı Uygulamayın: Kenenin üzerine alkol, kolonya dökmek veya sigara basmak, kenenin zehirli salgısını vücuda kusmasına neden olur.
-
Doğru Çıkarma Yöntemi: Kene çıplak elle tutulmamalı, eldiven veya cımbız yardımıyla, ezilmeden, dik bir hamleyle çıkarılmalıdır.
-
10 Gün Kuralı: Kene çıkarıldıktan sonraki 10 gün içinde ateş, halsizlik, baş ağrısı veya kas ağrısı gibi belirtiler görülürse derhal bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
