Dijital dünyada çocukların güvenliğini sağlamak ve çevrim içi riskleri en aza indirmek amacıyla uzun süredir kamuoyunun gündeminde yer alan yasal düzenleme resmileşti. Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik ile Türkiye'de 15 yaş altına sosyal medya yasağı resmen kabul edildi. Kasım ayı itibarıyla kademeli olarak yürürlüğe girecek yeni kurallar bütünü, Türkiye’den erişim sağlanan Instagram, TikTok, YouTube, WhatsApp ve Discord başta olmak üzere yerli ve yabancı tüm platformların işleyişini baştan aşağı değiştiriyor.
e-Devlet Üzerinden Kimlik Gizli Yaş Doğrulama Dönemi
Uygulamaya konulan 15 yaş altına sosyal medya yasağı çerçevesinde kullanıcıların platformlara kayıt olurken veya mevcut hesaplarını kullanırken yaşlarını doğrulamaları zorunlu hale getiriliyor. Yeni sistemde platformlar kişisel kimlik bilgilerini doğrudan toplamayacak; doğrulama süreci e-Devlet Kapısı üzerinden üretilen özel bir belirteç aracılığıyla gerçekleştirilecek. Siber Güvenlik Başkanlığının çevrim içi altyapısıyla sağlanacak bu dijital belirteçte, kullanıcının yalnızca 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığı bilgisi yer alacak. Böylece isim, soyisim veya kişisel profil verileri üçüncü taraflara aktarılmadan tam mahremiyet sağlanacak. Şüpheli durumlarda platformlar hesapları askıya alarak yeniden e-Devlet onayı talep edebilecek. 15 yaşını doldurmamış bireylerin yeni hesap açılışları sistem tarafından anında engellenecek. Mevcut hesaplar için platformlara 31 Mart 2027 tarihine kadar süre tanınırken, bu tarihe dek doğrulanmayan veya yaş sınırının altında kalan profiller kalıcı olarak silinecek. Yönetmeliğin genel hükümleri ise 1 Kasım 2026 tarihi itibarıyla uygulanmaya başlanacak.
15-18 Yaş Arasındaki Gençlere Özel Güvenlik Kalkanı
Yönetmelik yalnızca 15 yaş altını sınırlandırmakla kalmıyor, 15 ile 18 yaş arasındaki gençler için de kapsamlı bir koruma mekanizması getiriyor. Bu yaş grubundaki kullanıcılar için sosyal ağlar varsayılan olarak ayrıştırılmış ağ hizmeti sunmak zorunda kalacak. Hesapların gizlilik seviyeleri otomatik olarak en üst düzeye çekilecek ve profiller kamuya açık hale getirilemeyecek. Takipçi ve takip edilen listeleri yalnızca hesap sahibinin erişimine açık olacak. İletişim tarafında ise yabancılardan gelen mesajların önüne geçmek amacıyla yalnızca karşılıklı takipleşilen veya kullanıcının bizzat takip ettiği kişilerden mesaj alınabilecek ve mesajlaşmalarda görüldü bilgisi tamamen kaldırılacak.
Bağımlılık Yapıcı Unsurlara ve Reklamlara Kısıtlama
Gençlerin dijital mecralarda ticari ve psikolojik sömürüye maruz kalmasını engellemek hedefiyle platformlardaki pek çok özellik devre dışı bırakılacak. 15-18 yaş grubundaki hesapların canlı yayın açması yasaklanırken, kullanıcıların davranışsal verileri işlenerek kişiselleştirilmiş reklam gösterimi yapılması engellenecek. Görsellerin ve profil fotoğraflarının kötüye kullanımını önlemek amacıyla ekran görüntüsü almayı engelleyen teknik önlemler devreye sokulacak. Ayrıca bu profiller, telefon rehberi eşleştirmelerinde veya başkalarına yönelik arkadaş tavsiyelerinde öneri olarak sunulamayacak.
Ebeveyn Denetimi ve Ağır İdari Yaptırımlar
Ailelere geniş gözetim yetkileri tanıyan yasal çerçeve, ebeveynlerin çocuklarının ekran sürelerini sınırlandırmasına, uygulama içi harcama limitleri koymasına, konum paylaşımını denetlemesine ve ücretli abonelikleri kendi onaylarına bağlamasına olanak tanıyor. Bununla birlikte ebeveyn denetimlerinin çocuğu sürekli gözetleyen bir baskı aracına dönüşmemesi, rehberlik odaklı ve mahremiyeti koruyan bir dengede kalması şart koşuluyor. Olası hatalı hesap kapatmalarına karşı platformların Türkçe dil desteğine sahip ve insan denetiminden geçen itiraz kanalları oluşturması zorunlu tutuluyor. Belirlenen kuralları çiğneyen, 1 Kasım 2026 itibarıyla gerekli güvenlik ve doğrulama sistemlerini kurmayan platformlara 5651 sayılı Kanun kapsamında ağır cezai yaptırımlar uygulanacak.
